psyche

Psyche

Vermoeidheid heeft niet altijd een puur lichamelijke oorsprong. Ook de psyche draagt bij aan het wel of niet vermoeid voelen. Dit kan het soms erg lastig maken om de klacht “ik ben moe” uit te pluizen. Zeker als er bij de standaard somatische screeningen geen afwijkingen wordt gevonden, zal al snel de vraag opkomen of er een psychische component meespeelt. 

Door de jaren heen heb ik zelf ook te maken gehad met vermoeidheid gerelateerd aan psyche. Voor de volledigheid wil ik hier ook aandacht aan besteden op deze website en blog, ondanks dat mijn psyche weer echt goed in balans ben en hier dus niet de oorzaak van mijn klachten ligt. Wel ben ik door bepaalde psychische issues wellicht wat gevoeliger en is het wel iets om rekening mee te houden. 

Autisme

Na jarenlang binnen de GGZ rondgelopen te hebben en verschillende disciplines gezien te hebben, kwam er in 2014 iemand op het idee om mij te testen op autisme. Iets waar eerder nog niet aan gedacht was, maar wellicht een hoop kon verklaren. Na een screening scoorde ik hoog genoeg om echt te gaan testen. Uiteindelijk bleek ik inderdaad autisme te hebben. Ik was 23 toen dit vastgesteld werd, maar had dit natuurlijk al vanaf mijn geboorte. Al die jaren heb ik hard mijn best gedaan om “normaal” te zijn en dit lukte niet. Hierdoor werd ik depressief en raakte ik “burn-out”. Achteraf gezien zijn mijn instortingen en crisismomenten veelal autistische burn-outs geweest. Het gevolg van jarenlang overprikkeling, over mijn grenzen gaan en dingen proberen die ik eigenlijk niet kon. 

Je kunt je voorstellen dat jarenlang jezelf maar aanpassen op zich al vermoeiend is en op een gegeven moment zijn tol eist. Daarbij kan autisme zelf ook al zeer vermoeiend zijn. Ik kwam er achter dat ik zeer gevoelig ben voor overprikkeling door geluiden en drukte. Naar school gaan was daardoor al een hele uitdaging, maar dit heb ik nooit zo gezien en ik deed het maar gewoon. Iedereen ging toch naar school? Ik vond school ook leuk en stond er nooit bij stil dat dit heel inspannend was voor mij. Overprikkeling en vermoeidheid gaan hand in hand samen natuurlijk. Toen ik na de diagnose mijn leefstijl ging aanpassen, kwam ik uit die constante overprikkeling. Ik was minder “hoofd-moe”, maar mijn lichaam was nog steeds niet vooruit te slepen. Dat was voor mij het signaal dat er meer aan de hand moest zijn. 

Depressie

Ik ben naast autisme ook bekend met stemmingswisselingen en dan vooral depressie(s). Dit was zo heftig dat ik meerdere keren werd opgenomen, omdat ik niet meer wilde leven. Depressie en passiviteit gingen bij mij hand in hand. Was ik echt vermoeid? Nee dat niet, ik was “levensmoe” en kon mezelf niet voldoende motiveren om weer in beweging te komen. Door de opnames kon ik weer op medicatie ingesteld worden en het volgen van het dagprogramma bracht me letterlijk weer in beweging.
Ik heb door de jaren heen geleerd dat depressie bij mij vaak langdurige overprikkeling en overbelasting is. Rustig aandoen, selectief prikkels toelaten en letterlijk in beweging komen door te wandelen, bleek hier helpend voor te zijn. Sinds ik mijn hulphond in opleiding heb, ben ik nog één keer teruggevallen vanwege de heftigheid van de eerste periode samen, maar sindsdien gaat het heel erg goed met mijn stemming. Zelfs toen ik in januari zo ziek werd dat ik sindsdien weinig meer kan doen en dus letterlijk weinig beweging heb, lukt het mij om mijn stemming stabiel te houden. 

Angst

Als laatste ben ik ook bekend met angsten. Ik heb in mijn leven wat dingen meegemaakt die dusdanig veel invloed op mij hadden, dat dit als trauma bestempeld werd. Ik was continu alert voor herhaling van de gebeurtenissen en in de nachten vond ik mijn rust niet vanwege nachtmerries. Dit alles kost een hele berg energie en als je dan ook nog slecht slaapt, gaat het snel slechter en slechter. Dit speelde dan ook een grote rol in de depressies die ik kreeg. Door het aanpakken van mijn trauma’s door EMDR, beeldende therapie en het weer opnieuw vertrouwen krijgen in de mensen om me heen en mezelf, kon ik mijn angsten grotendeels achter me laten. 

Lichamelijk versus psychisch

Het kan soms heel lastig zijn om vage lichamelijke klachten te onderscheiden van klachten als gevolg van psychische onbalans en het eventueel gebruiken van medicatie hiervoor. Toch als je voldoende naar een patiënt luistert en goed doorvraagt, denk ik dat er beter onderscheid gemaakt kan worden. Ik had ook klachten die niet verklaard konden worden door mijn psychische gesteldheid en de medicatie die ik gebruikte. Zelfs toen mijn psychiater en de apotheker dit tegen mijn huisarts destijds zeiden, moest ik maar terug naar mijn psychiater gaan. Uiteindelijk ben ik dus, op eigen kosten, naar een zelfstandig behandelcentrum gegaan waar ik me gehoord voelde in mijn klachten. Hier werden ook eindelijk afwijkende resultaten bij onderzoeken gevonden. Een proces van ruim negen jaar die korter had kunnen zijn, als er echt naar me geluisterd was.